Header

Aκoμη λιγoτερος λευκoς θoρυβος

White Noise. Less White Noise.
Εικαστική Έκθεση Αρχαιολογικό Μουσείο Πέλλας
Art Exhibition Archaelogical Museum of Pella

1/4 – 30/8/2017

Οργάνωση – Επιμέλεια
Δημήτρης Ζουρούδης – Τριαντάφυλλος Τρανός
Organization – Curated
Dimitris Zouroudis – Triantafyllos Tranos

ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ
Maria Alexandrou, Giorgos Andreou, Charoula Chrysoglou, Tzeni Faliaridou, Philippe Laferrière, Ioulia Florentzi, Panagiota Flouri, Konstantinos Fotiou, Natali Ioanidou, Vlasis Kotios, Anastasis Kotsakos, Andreas Laskaris, Katerina Mavridi, Stefanos Moraitis, Diamantis Mpompas, Maria Nikitopoulou, Kostas Ntoulmatzis, Maria Papaioannou, Peleka Panagiota, Nina Prousali, Petros Soufleros, Ana Maria Szőllősi, Kostis Spanopoulos, Danai Sikinioti, Rena Vamvoukaki, Loukia Vasilaki, Elisavet Ventouli, George Zafiriadis, Despina Zilidou

Aκόμη λιγότερος λευκός θόρυβος

Ο ορισμός της Αρχαιολογίας ως επιστήμης «της συστηματικής μελέτης των υλικών καταλοίπων του απώτερου ή πιο πρόσφατου ανθρώπινου παρελθόντος μέσω της εφαρμογής θεωρίας και μεθόδου» είναι εξίσου διαφωτιστικός και σε άλλα πεδία του επιστητού. Η Θεωρία της Τέχνης αλλά και η Ιστορία της οφείλουν και αυτές να συνεξετάζουν τις μεταβαλλόμενες μορφές των «ουτοπικών καταλοίπων» που τα έργα τέχνης αποτελούν κατά τον Ernst Bloch, με τον ίδιο τρόπο που η «μελέτη των αρχαίων πραγμάτων», δηλαδή η Αρχαιολογία, αντιμετωπίζει τα αντικείμενά της.
Η ριζική αφαίρεση, η τέχνη που δημιουργήθηκε από τους Malevich, Kandinsky, Mondrian, Rodchenko, Popova και πολλούς άλλους/ες, δημιούργησε σεισμικές μεταβολές στην αυτοσυνείδηση της νεωτερικής τέχνης. Η απροκατάληπτη εξερεύνηση όλων των σύγχρονων καλλιτεχνικών πρακτικών, η αποτίμηση της σύγχρονης καλλιτεχνικής παραγωγικότητας σε όλα τα πεδία ευεργετούνται σήμερα από την επίμονη και διεξοδική μελέτη της αφαίρεσης ως της πλέον συστηματικής εικαστικής γλώσσας.
Η στέρεη κληρονομιά της που επηρέασε καθοριστικά μεταξύ άλλων κινημάτων την op-art, τη λυρική αφαίρεση, τη ζωγραφική του χρωματικού πεδίου και το μινιμαλισμό, συνεχίζει και σήμερα να αποτελεί προνομιακό εκφραστικό όχημα για τους νεότερους καλλιτέχνες. Πως είναι δυνατόν όμως ορισμένα ενδεικτικά έργα νέων ζωγράφων που φοιτούν η που προέρχονται από την Σχολή Καλών Τεχνών του ΑΠΘ να συνυπάρξουν χωρίς να συντριβούν από το ιστορικό βάρος που φέρουν τα τεχνουργήματα (artefacts) αλλά και τα οικοδεδομένα (ecofacts), που βρίσκονται σε μια αρχαιολογική θέση ιδιαίτερης σημασίας όπως είναι αυτή της Πέλλας;
Η έκθεση WNLWN Λευκός θόρυβος στοχεύει να λύσει με τον οφειλόμενο σεβασμό την φαινομενική αντίφαση. Η συσχέτιση των ευρημάτων μιας αρχαιολογικής θέσης με σύγχρονα έργα ελπίζουμε πως έρχεται σε γόνιμη αλλά όχι ασεβή αντιπαράθεση με δύο από τις θεμελιώδεις αρχές της αρχαιολογίας: την αρχή της συσχέτισης, σύμφωνα με την οποία ένα εύρημα είναι σύγχρονο με άλλα ευρήματα που βρίσκονται στο ίδιο περίβλημα, και την αρχή της επαλληλίας, σύμφωνα με την οποία τα στρώματα της Γης είναι διατεταγμένα το ένα πάνω στο άλλο διαδοχικά, με τα κατώτερα να αποτελούν τα αρχαιότερα στρώματα.
Σημαντικοί θεωρητικοί της πρωτοπορίας όπως ο Peter Bürger θεωρούν την συνολική μεταπολεμική, καλλιτεχνική παραγωγή ως μια κενή περιεχομένου μεταπρωτοπορία. Την αντιμετωπίζουν ως το υπηρεσιακό όχημα ανακύκλωσης των εξαντλημένων μορφών και των στρατηγικών που προέχονται από τις ιστορικές πρωτοπορίες που εκδηλώθηκαν τις δύο πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα. Άλλοι, αντιμετωπίζουν το πληθωριστικό καλλιτεχνικό κύμα των τελευταίων δεκαετιών πιο θετικά, ως την ιστορικά αναγκαία συνάρθρωση ετερόνομων υλικών, περίπου ανάλογη με την συνολική μεταπολεμική πολιτική και κοινωνική διευθέτηση που καταρρέει σήμερα. Από ασύλληπτη απόσταση- χωρίς το σήμα του να ανιχνεύεται καν- ο μοντερνισμός του παρελθόντος, «υψηλός» και «χαμηλός» διακριτικά μεν αλλά αποφασιστικά επηρεάζει τις σημερινές καλλιτεχνικές εξελίξεις.
Στις μετατροπίες και τις παλινδρομήσεις της τέχνης των τελευταίων δεκαετιών, το κινούν αίτιο είναι φασματικό. Η
αμυδρή κίνηση του είναι ένα σχεδόν μη σήμα: ανιχνεύεται δύσκολα από την ευαισθησία των δημιουργικών καλλιτεχνών. Ακόμη δύσκολότερα από αυτήν του ειδήμονος κοινού και των θεσμικών παραγόντων. Στην Οπτική και την Ακουστική κάθε πρόβλημα που ανακύπτει στη μέτρηση, την αποτίμηση ή τη μεταβίβαση κρίσιμων πληροφοριών των σωμάτων προκύπτει συνήθως από τα ασθενή, αδιαφοροποίητα σήματα που αυτά εκπέμπουν. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται λευκός θόρυβος. Ομοίως, στα πιο συνεπή νεωτερικά έργα τέχνης η αποτίμηση των «σημάτων» που αυτά εκπέμπουν προς τους υποδοχείς τους γίνεται αντιληπτή αρχικά με την ίδια αβεβαιότητα που είναι συμφυής στα φυσικά φαινόμενα και στις απλούστερες φυσικές δομές με τα οποία η κοινή αντίληψη έχει συχνά τη τάση να τα ταυτίζει. Η αβεβαιότητα αυτή αν παραμείνει ως έχει, αδιάφορη χωρίς αναπλαισίωση και ενίσχυση από την κριτική διάνοια εμποδίζει την ανάδειξη του κρίσιμου έργου που επιτελεί η τέχνη ήδη από το Διαφωτισμό στην συγκρότηση της υποκειμενικότητας. Ταυτόχρονα υποβιβάζει σε επίπεδο απλής πληροφορίας την μεταφυσική ουσία των έργων και φαλκιδεύει την appearance δηλ. την ακαριαία συνείδηση της σημασίας τους σε απλή, εμπειρική αντίληψη της τέχνης. Η συνύπαρξη αφαιρετικών σύγχρονων έργων με τα τεχνουργήματα (artefacts) του παρελθόντος στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πέλλας προσπαθεί να καθαρίσει λίγο από τον «λευκό θόρυβο» που καταπνίγει εξίσου την τέχνη του παρόντος και του παρελθόντος.

Τριαντάφυλλος Τρανός
Δρ. Ειδικής Διδακτικής της Τέχνης

You may also like ...

0

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

1